محافظ مرکزی برق یکی از تجهیزات حیاتی در سیستم الکتریکی ساختمان است. این محافظ در مسیر ورودی برق قرار میگیرد، بهطوری که قبل از جعبه فیوز مینیاتوری و بعد از کنتور برق قرار دارد. وظیفه اصلی این محافظ، حفاظت جامع و کامل از تمام وسایل برقی متصل به سیستم الکتریکی ساختمان است. بنابراین با توجه به نقش مهم آن ضروریست تا با ویژگی های بهترین محافظ برق ورودی ساختمان آشنا شویم و در خرید دقت کنیم.
عملکرد محافظ مرکزی
وقتی که ولتاژ برق افزایش پیدا میکند (مثلاً به دلیل نوسانات یا اختلالات در شبکه توزیع برق)، محافظ مرکزی وارد عمل میشود.
عملکرد در شرایط ناپایدار
یکی از ویژگیهای بارز محافظ پاکنتوری، عملکرد آن در شرایط ناپایدار است. این دستگاه با سرعت بسیار زیادی به تغییرات در ولتاژ و جریان واکنش نشان میدهد و تجهیزات را در مقابل این تغییرات حفاظت میکند. این محافظ به دو شکل عمل میکند:
مسدود کردن: اگر ولتاژ برق به حدی بالا برود که ممکن است به تجهیزات الکتریکی آسیب برساند، محافظ مرکزی سیستم را مسدود میکند. این به معنی قطع تامین برق از سیستم است.
هدایت به زمین: اگر ولتاژ برق به حدی بالا برود که ممکن است خطر شوک الکتریکی را ایجاد کند، محافظ مرکزی ولتاژ را به زمین هدایت میکند. این کار باعث ایمنی تجهیزات و افراد میشود.
جهت آشنایی با انواع محافظ برق مرکزی و نحوه انتخاب مناسب بر روی لینک زیر کلیک نمایید:
اجزای داخلی در بهترین محافظ برق ورودی ساختمان
محافظ پاکنتوری اجزای مختلفی دارد که با یکدیگر تعامل میکنند. این اجزا به سه دسته تقسیم می شود. و تصمیمهای لازم را برای بخش کنترلی ارسال میکند.
تشخیص ولتاژ
اطلاعات مرتبط با وضعیت شبکه برق را اندازهگیری میکنند. مقدار ولتاژ و تغییرات آن را تشخیص میدهد.
آپ امپ یا تقویتکننده عملیاتی (Operational Amplifier)، یک مدار الکترونیکی است که در محافظ مرکزی برق به کار میرود. هدف اصلی آن انجام عملیات ریاضی است و در محافظ پاکنتوری به منظور مقایسه مقدار ولتاژ با بازه تعریف شده برای آن به کار می رود. برخی از تولید کنندگان از آن به جای میکروکنترلر در محافظ استفاده می کنند.
پردازشگر
پردازشگر اطلاعات را تجزیه و تحلیل می کند. این مدار تصمیم میگیرد که آیا محافظ باید مسدود شود یا به زمین هدایت شود. اگر در محصول از میکرو کنترلر بهره برده شده باشد نقش تحلیل را این قطعه دارد. این تراشه قادر به دریافت و پردازش دادههای ورودی است. با تحلیل اطلاعات ورودی، میکروکنترلر تصمیمگیریهای لازم را انجام میدهد و خروجیهای متناسب را به تجهیزات مرتبط ارسال میکند.
عملگر
معمولا رله به عنوان قطع کننده باعث قطع یا اتصال مدار برق می شود. ممکن است در برخی از محافظ های پاکنتوری از سوئیچ یا ترانزیستور برای قطع یا وصل تجهیزات الکتریکی استفاده شود.
مانیتورینگ و دیاگنوز
محافظ پاکنتوری در برخی از برندها دارای قابلیت مانیتورینگ و ذخیره دادههای وقایع است. این اطلاعات میتواند برای تشخیص و رفع مشکلات بعدی و همچنین برای تجزیه و تحلیل عملکرد سیستم استفاده شود.
ویژگی های بهترین محافظ برق ورودی ساختمان
ترانس یا خازن
این محصول هم از نوع ترانس دار و هم از نوع خازن دار در بازار موجود است. در نوع ترانس دار محافظ پاکنتوری دارای تراتس و میکروکنترلر هست. حجم این نوع محصول بیشتر است و شاید از نظر زیبایی ظاهر خیلی کاربر پسند نباشد. اما عملکرد فوقالعاده آن و سرعت قطع در حدود 0.4 ثانیه در هنگام بروز نوسان برق باعث انتخاب آن از سوی بسیاری از افراد می شود. در نوع خازن دار نقش منبع تغذیه را خازن به عهده دارد. اما در نوع ترانس دار ترانس کار منبع تغذیه را به عهده دارد.
اتصال نمایشگر
یک فاز و یک نول به نمایشگر وصل شده است تا ولتاژ را نمایش دهد. یکی از ویژگی های بهترین محافظ برق ورودی ساختمان اینست که نمایشگر برق خود را میکروکنترلر نگیرد. زیرا باعث می شود میزان پردازش بیشتری برای سیستم ایجاد گردد و در پی آن زمان بیشتری ببرد و در نتیجه کارایی عالی و قطع سریع حاصل نشود.
رله مهم است!
رله نقش قطع کردن جریان الکتریکی را دارد. با توجه به اهمیت نقش آن واضح است که در بهترین محافظ پاکنتوری برق رله از برند معتبری باشد.
جلوگیری از شوک
شوک گیر الکتریکی در ورودی برق قرار می گیرد تا با وصل شدن برق شوک به وسایل داخل خانه یا … وارد نشود و به سرعت تخلیه کند.
مقایسه و پردازش با دو قطعه
میکرو کنترلر در همه انواع محافظ مرکزی برق وجود ندارد. برخی از تولید کنندگان از آپ امپ هم برای مقایسه مقدار ولتاژ با بازه مجاز و تعریف شده و هم برای حفاظت استفاده می کنند. اما برخی برندها از آپ امپ تنها برای مقایسه مقادیر بهره گرفته اند و حفاظت و ایجاد زمان برای وصل دوباره جریان الکتریکی را به یک میکرو کنترلر سپرده اند. در بهترین محافظ برق ورودی ساختمان وجود میکرو کنترلر باعث دقت و سرعت قطع برق در هنگام بروز نوسان ولتاژ می شود.
منبع:
